Vakmanschap, slagvaardigheid, vertrouwen, autonomie en eigenaarschap zijn bij ons het belangrijkst. En Grub sluit hierop aan.
Adriaan Simons
partner · Verstegen Accountants
De Wet van 18 september 2017 legt Belgische accountants, boekhouders en belastingadviseurs een reeks concrete verplichtingen op. Hieronder staat wat die precies inhouden, wie erop toeziet en wat er verandert op 10 juli 2027.
De antiwitwaswet geldt voor onderworpen entiteiten. Voor de accountancysector betekent dat: accountants en belastingadviseurs ingeschreven bij het ITAA, boekhoudkantoren, fiscalisten en notarissen. Ook wie enkel boekhoudkundige diensten levert, valt eronder.
Het maakt niet uit hoe groot je kantoor is. Een eenmanskantoor heeft dezelfde verplichtingen als een organisatie met tweehonderd medewerkers — alleen de manier waarop je ze organiseert, verschilt.
1. Klantenonderzoek. Je identificeert je klant en verifieert die identiteit aan de hand van een betrouwbare bron. Bij vennootschappen breng je ook de uiteindelijke begunstigden in kaart, met een controle in het UBO-register.
2. Risicobeoordeling. Je kantoor maakt een algemene risicobeoordeling op, en per klant een individuele risicobeoordeling. Die bepaalt hoe grondig je onderzoek moet zijn en hoe vaak je het herhaalt.
3. Doorlopende waakzaamheid. Het onderzoek stopt niet na de aanvaarding. Je volgt de zakelijke relatie op en actualiseert het dossier zodra er iets wijzigt aan de structuur, de activiteit of het risicoprofiel.
4. Melding van atypische verrichtingen. Verrichtingen die niet stroken met wat je van de klant weet, analyseer je. Bij een vermoeden van witwassen meld je aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI), via goAML.
De wet vraagt dat je kantoor twee rollen aanduidt.
De AMLCO (Anti-Money Laundering Compliance Officer) is verantwoordelijk voor de dagelijkse toepassing van het antiwitwasbeleid: de procedures, de opleiding van medewerkers, de analyse van atypische verrichtingen en het jaarverslag.
De VPHN (Verantwoordelijke op het Hoogste Niveau) is het lid van de leiding dat eindverantwoordelijk is voor de naleving. In kleine kantoren zijn dit vaak dezelfde persoon, maar de rollen blijven onderscheiden.
Lees hier wat de AMLCO-rol concreet inhoudt en wat het jaarverslag moet bevatten.
Voor accountants en belastingadviseurs is het ITAA de toezichthouder. Het instituut publiceerde de Norm antiwitwas van 31 maart 2020, die de wettelijke verplichtingen vertaalt naar wat er in de praktijk van een kantoor verwacht wordt.
Bij een controle wordt niet gevraagd of je de wet kent. Er wordt gevraagd of je kunt aantonen dat je ze hebt toegepast: per klant, per beslissing, met datum. Een correcte beoordeling die nergens is vastgelegd, telt bij een controle niet mee.
Lees hier hoe een ITAA-antiwitwascontrole verloopt.
Vanaf 10 juli 2027 is de AMLR van toepassing, de Europese antiwitwasverordening (EU 2024/1624). Een verordening werkt rechtstreeks, zonder omzetting in Belgisch recht, en harmoniseert de regels over de hele Unie.
Voor kantoren betekent dat vooral: minder ruimte voor eigen interpretatie en strengere eisen aan de onderbouwing van je dossiers. Wie zijn proces vandaag al gestructureerd heeft, past aan. Wie vandaag nog met sjablonen en losse checks werkt, moet in één keer om.
Tot hier gaat het over wat moet. De praktische vraag is hoe je dat georganiseerd krijgt zonder dat er een halve dag per klantdossier in kruipt.
Grub van ComplianceWise brengt de vier kernverplichtingen samen in één dossier: de klant vult één formulier in, KBO- en UBO-gegevens worden automatisch opgehaald, de screening op PEP-lijsten, sanctielijsten en adverse media loopt door, en elke beslissing wordt traceerbaar vastgelegd. Bij een controle exporteer je het volledige dossier als één PDF.
Bekijk hoe Grub het antiwitwasproces van je kantoor vastlegt.
Klanten over Grub
Vakmanschap, slagvaardigheid, vertrouwen, autonomie en eigenaarschap zijn bij ons het belangrijkst. En Grub sluit hierop aan.
Dankzij Grub konden we snel en volledig aan de vraag van de toezichthouder voldoen.
Veel van die vragen zijn te beantwoorden met een simpele ja of nee. Toch kost dat nog heel veel tijd. SAM Accountants is mede daarom ruim 2 jaar geleden gestart met Grub.
Het mooie is dat je met Grub compliance van je organisatie afdwingt, zonder dat het een last wordt. Door de integratie van publieke informatie met een vaste workflow.
Veelgestelde vragen
AWW is de Belgische afkorting van antiwitwaswet, de Wet van 18 september 2017. AML staat voor anti-money laundering en is de internationale term voor hetzelfde domein. KYC (know your customer) slaat specifiek op het klantenonderzoek: weten met wie je zakendoet.
In de praktijk worden ze door elkaar gebruikt. Juridisch verwijs je in België naar de antiwitwaswet en naar de ITAA-norm van 31 maart 2020.
Customer due diligence, in de wet klantenonderzoek genoemd, bestaat uit vier delen: de klant identificeren, die identiteit verifiëren aan de hand van een betrouwbaar document of register, de uiteindelijke begunstigden vaststellen, en het doel en de aard van de zakelijke relatie begrijpen.
Hoe grondig dat onderzoek moet zijn, hangt af van de individuele risicobeoordeling. Bij een verhoogd risico gelden verscherpte waakzaamheidsmaatregelen; bij een laag risico mag het lichter, maar nooit nul.
Een politiek prominent persoon (PEP) bekleedt of bekleedde een belangrijke publieke functie, of is een naast familielid of een naaste geassocieerde van zo iemand. Zakendoen met een PEP is niet verboden, maar vraagt verscherpte waakzaamheid en een beslissing op het hoogste niveau.
Screening gebeurt tegen gespecialiseerde PEP-databanken. Dat kan handmatig, maar het risico zit in de opvolging: iemand kan volgend jaar een PEP worden zonder dat je het merkt.
Minimaal op de Europese sanctielijsten en op de lijsten van de Verenigde Naties. In de praktijk wordt ook op de Amerikaanse OFAC-lijsten gecontroleerd, omdat die via internationale betaalstromen doorwerken. De financiële sancties in België worden opgevolgd door de Algemene Administratie van de Thesaurie (FOD Financiën).
Deze lijsten worden voortdurend bijgewerkt. Een controle bij de aanvaarding is daarom onvoldoende: de verplichting is doorlopend.
Zodra je weet, vermoedt of redelijkerwijs kunt vermoeden dat middelen verband houden met witwassen of terrorismefinanciering. Een vermoeden volstaat; je moet geen bewijs hebben en je voert zelf geen onderzoek naar de klant.
De melding verloopt via goAML, het platform van de Cel voor Financiële Informatieverwerking. Je mag de klant niet informeren over de melding — dat is het tipping-off-verbod.
Het ITAA kan tuchtsancties opleggen, gaande van een waarschuwing tot schorsing of schrapping. Daarnaast voorziet de antiwitwaswet in administratieve geldboetes, en in bepaalde gevallen kan er persoonlijke aansprakelijkheid spelen voor de VPHN.
De praktische impact is vaak groter dan de sanctie zelf: een controle waarbij dossiers ontbreken, kost weken reconstructiewerk.
Van wettekst naar werkend proces
Download de whitepaper voor de volledige uitleg, of plan een demo van 30 minuten om te zien hoe Grub de verplichtingen uit deze pagina vastlegt in één dossier per klant. Geen verplichtingen.
